“Giờ vàng” trong cấp cứu chấn thương sọ não

     Chị Dương Thị Trà My, 32 tuổi, ngụ ở phường Bình Đa (TP. Biên Hòa) đến giờ vẫn bàng hoàng trước cái chết bất ngờ của người em trai. Chị My kể lại, cách đây 1 tháng, em trai chị là anh Dương Văn Mạnh (27 tuổi) trên đường đi làm tại khu công nghiệp Amata, khi đến ngã tư Amata đã va chạm với một xe máy chạy ngược chiều khiến anh Mạnh bị ngã đập đầu xuống đường. Lúc đó, anh Mạnh chỉ thấy tay chân bị trầy xước và đầu bị choáng nhẹ nên anh tiếp tục đi làm và không để ý đến việc đi khám chấn thương. Vài giờ đồng hồ sau, khi đang làm việc, tự nhiên anh thấy đau đầu dữ dội, kèm theo nôn ói và ngất xỉu. Các đồng nghiệp đã lập tức đưa anh đến Bệnh viện ĐK Đồng Nai cấp cứu. Tại đây, các bác sĩ đã chỉ định chụp CT-Scanner và chẩn đoán anh Mạnh bị tụ máu dưới màng cứng do bị chấn thương vùng đầu, nhưng vì anh Mạnh nhập viện trễ dẫn đến não bị tổn thương nghiêm trọng nên không thể cứu chữa.

     BS.CKI Nguyễn Đăng Minh – Trưởng khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện ĐK Đồng Nai cho biết, sau khi bị va đập vùng đầu, rất nhiều trường hợp bệnh nhân chỉ bị choáng một lúc rồi sau đó vẫn tỉnh táo, nhưng sau khoảng vài giờ hoặc vài ngày mới xuất hiện các triệu chứng của CTSN. Khi đó, dù có đưa đến bệnh viện cấp cứu thì đã quá trễ, vì bệnh nhân có thể bị máu tụ ngoài màng cứng, máu tụ dưới màng cứng, máu tụ trong não... Đây là những tổn thương nguy hiểm, nếu không được cấp cứu kịp thời thì nguy cơ tử vong rất cao hoặc để lại di chứng nặng nề.

     Theo bác sĩ Minh, với bệnh nhân bị CTSN thì khoảng thời gian 4 giờ từ khi bị chấn thương đến khi được phẫu thuật là “thời gian vàng” để cứu sống các tế bào thần kinh. Do đó, sau khi vùng đầu bị va đập, nếu bệnh nhân được phát hiện sớm, phẫu thuật kịp thời thì cơ hội sống cho bệnh nhân CTSN là rất lớn. Nếu chủ quan bỏ qua thời gian vàng thì khả năng cứu sống bệnh nhân là rất thấp hoặc để lại di chứng nặng nề.

     Bác sĩ Minh khuyến cáo, một người sau khi bị chấn thương vùng đầu tuy không có vết thương bên ngoài thì người thân cũng nên chú ý theo dõi tình trạng bệnh nhân trong vòng 72 giờ sau chấn thương. Nếu bệnh nhân có các triệu chứng như: hôn mê (không nói, không trả lời, không mở mắt...); bệnh nhân không hoàn toàn tỉnh, trả lời lúc đúng, lúc sai (trả lời sai tên, tuổi, địa chỉ nhà ở hay địa chỉ cơ quan...); không làm theo lệnh khi bạn yêu cầu (ví dụ không co chân, co tay...); bị yếu hay liệt tay, chân; bệnh nhân tỉnh nhưng không nhớ rõ tại sao bị chấn thương hay những sự việc xảy ra sau tai nạn (không nhớ ai đưa tới bệnh viện, không nhớ đang nằm ở đâu…); bệnh nhân bị ngất sau tai nạn (tỉnh lại sau đó một vài phút); không nói được; liên tục buồn ngủ, khó đánh thức dậy; đau đầu dữ dội; nôn hay buồn nôn nhiều; sưng lớn nơi da đầu; lỗ tai hoặc lỗ mũi chảy máu hay nước trong… thì phải đưa gấp đến khoa cấp cứu bệnh viện gần nhất để được cứu chữa kịp thời.

     Một số trường hợp bệnh nhân bị co giật ngay sau khi chấn thương hay sau vài giờ, vài ngày cũng được coi là dấu hiệu của CTSN. Khi đầu vị va đập bởi vật cứng, người bị nạn cần đến bệnh viện sớm mới có thể hy vọng được cứu chữa.                                                                                                           

Hoài An