Phòng bệnh viêm màng não mủ cho trẻ

     Ở Việt Nam, bệnh VMNM trước đây thường xảy ra vào mùa đông – xuân, nhưng những năm gần đây, bệnh có thể mắc quanh năm. BS. Nguyễn Trọng Nghĩa, Phó trưởng khoa Hồi sức tích cực và chống độc (Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai) cho biết, VMNM là tình trạng nhiễm trùng màng não do vi trùng gây nên. Bệnh do rất nhiều loại vi trùng gây ra, trong đó có 3 loại vi trùng thường gặp là vi trùng Hemophilus Influenza type b (Hib), não mô cầu và phế cầu; riêng ở trẻ sơ sinh có thể gặp các vi trùng gram âm như E.coli, Klebsiella, Pseudomonas. Ở nước ta, tác nhân gây VMNM ở trẻ em chủ yếu do vi trùng Hib. Các loại vi trùng này khi vào cơ thể sẽ vào máu, sau đó xâm nhập vào màng não và gây bệnh.

     Đây là bệnh rất dễ lây nhiễm qua đường hô hấp, do vi trùng Hib có thể lây truyền dễ dàng từ trẻ này sang trẻ khác thông qua hạt nước bọt bắn ra khi trẻ nói chuyện, hắt hơi hoặc ho. Thậm chí, vi trùng Hib cũng có thể lây lan qua đồ chơi dùng chung hoặc các đồ vật mà trẻ thường đưa lên miệng để mút, ngậm, cắn. Ngoài ra, ở một số trẻ có thể mang vi trùng Hib mà không có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng gì của bệnh nên dễ phát tán ra cộng đồng, nhất là những trẻ có tiếp xúc nhiều với các trẻ khác như những bé đi nhà trẻ, mẫu giáo.

     Triệu chứng ban đầu của VMNM là trẻ sốt cao trên 39⁰C, ho, chảy nước mũi; ở trẻ nhũ nhi có thể bú kém hoặc bỏ bú, quấy khóc, nôn trớ, cổ cứng, thóp phồng, da xanh tái của thiếu máu. Bệnh tiến triển rất nhanh, sau 1 – 2 ngày, nếu không điều trị, trẻ sẽ sốt cao liên tục, nằm li bì, co giật. Khi bệnh trở nặng, thường để lại di chứng rất nặng nề về thần kinh như: trẻ bị câm, điếc, liệt tay chân, lác (lé) mắt, động kinh, trí tuệ sa sút, mất khả năng học tập… hoặc tử vong.

     Theo bác sĩ Nghĩa, trẻ bị bệnh nặng và nhập viện muộn thường là do chủ quan của các bậc cha mẹ. Biểu hiện lâm sàng VMNM ở trẻ em rất đa dạng và thay đổi tùy theo lứa tuổi. Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên như: sốt cao trên 39⁰C, chảy nước mũi, ho... Vì thế, các bà mẹ rất dễ nhầm lẫn với những triệu chứng cảm cúm thông thường, viêm họng, mũi, viêm phổi… và tự ý mua thuốc điều trị tại nhà. Đến khi trẻ có những biểu hiện sốt cao kèm theo co giật, mắt trợn ngược, mê sảng thì mới đưa trẻ nhập viện, lúc này bệnh đã ở giai đoạn muộn.

     Do đó, các bà mẹ khi thấy trẻ có một vài triệu chứng như quấy khóc, sốt, li bì, co giật, nôn, thóp phồng cần nghĩ đến bệnh VMNM và đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời. Đặc biệt, không được tự ý mua thuốc cho trẻ uống vì bệnh không khỏi mà còn làm cho dấu hiệu bệnh càng không rõ ràng, gây khó khăn cho việc chẩn đoán và điều trị. 

     Bác sĩ Nghĩa cho biết, biện pháp phòng ngừa bệnh tốt nhất hiện nay là tiêm vắc xin ngừa Hib cho trẻ càng sớm càng tốt. Trẻ dưới 1 tuổi được phòng bệnh do Hib bằng tiêm vắc xin tổng hợp 5 trong 1 DPT-VGB-Hib (phòng bệnh bạch hầu, ho gà, uốn ván, viêm gan B và Hib) vào tháng thứ 2, thứ 3 và thứ 4.

     Ngoài biện pháp tiêm vắc xin để phòng bệnh, cần tăng cường vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường sinh hoạt, vui chơi cho trẻ; thường xuyên rửa sạch và phơi khô đồ chơi của trẻ; cho trẻ ăn uống đủ dinh dưỡng để tăng sức đề kháng; vào những ngày thời tiết thay đổi nên giữ ấm cho trẻ; cần điều trị kịp thời tránh để trẻ bị viêm mũi họng, chảy mủ tai kéo dài.

                                                                                                                        Hoài An (ghi)