Tăng cường giám sát, xử lý triệt để ổ dịch sốt xuất huyết

Hơn 18.000 ca mắc, tăng cường giám sát địa bàn nguy cơ cao

Theo Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh, tính đến tuần 41 năm 2026, số ca mắc SXH tại khu vực phía Nam đang có xu hướng đi ngang nhưng vẫn ở mức cao, vượt đường cong chuẩn và tình hình tại nhiều điểm nóng chưa thực sự ổn định. Kết quả giám sát dịch tễ ghi nhận tỷ lệ xét nghiệm phân lập vi rút và PCR dương tính với SXH trong 9 tháng của năm nay tăng vọt lên mức 60%, cao hơn đáng kể so với 39% của năm 2024 và 53% của năm 2025. Bên cạnh tuýp vi rút DENV-2 tiếp tục lưu hành phổ biến, ngành y tế phát hiện tuýp vi rút DENV-3 xuất hiện trở lại tại 4 tỉnh, thành phố khu vực phía Nam sau nhiều năm vắng bóng, làm gia tăng nguy cơ biến chứng nặng và bùng phát dịch diện rộng.

Tại Đồng Nai, tính đến tuần 41, toàn thành phố ghi nhận gần 18.000 ca mắc sốt xuất huyết và 8 trường hợp tử vong. Số ca tử vong tương đương cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, hơn 85% trường hợp tử vong có bệnh nền hoặc nhập viện muộn. Thành phố ghi nhận hơn 5.000 ổ dịch, trong đó tỷ lệ ổ dịch được xử lý đạt gần 100%. Các biện pháp can thiệp được triển khai kết hợp giữa phun hóa chất diệt muỗi và diệt lăng quăng nhằm kiểm soát nguồn truyền bệnh, hạn chế nguy cơ dịch tiếp tục lan rộng.

BS.CKII Lưu Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Y tế, chủ trì cuộc họp tại điểm cầu Đồng Nai.

Theo BS.CKI Cao Văn Dũng, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC)Đồng Nai, nhằm hạn chế ca mắc và lây lan trong cộng đồng, ngay từ đầu năm trung tâm đã triển khai nhiều hoạt động phòng, chống sốt xuất huyết. Đơn vị tổ chức 41 đợt giám sát tại các xã, phường có ca tử vong và số ca mắc cao; phối hợp truyền thông phòng bệnh, đồng thời duy trì ngày cuối tuần phòng, chống sốt xuất huyết tại 95/95 xã, phường. Các hoạt động tập trung vào những địa bàn có ca bệnh, ổ dịch và khu vực nguy cơ cao.

CDC Đồng Nai tổ chức hội thảo với các xã, phường có tình hình dịch phức tạp; tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật phun hóa chất, khắc phục hạn chế trong quá trình triển khai và duy trì phong trào diệt lăng quăng tại cộng đồng. Công tác giám sát xét nghiệm, định tuýp vi rút Dengue cũng được chú trọng nhằm phục vụ đánh giá tình hình dịch tễ.

Tuy nhiên, theo BS. CKI Cao Văn Dũng công tác phòng, chống dịch vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Nguồn nhân lực y tế cơ sở còn hạn chế; hoạt động diệt lăng quăng tại một số địa bàn chưa đạt yêu cầu. Một bộ phận người dân vẫn còn chủ quan, chưa chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh.

Tại những địa bàn rộng, có khu vực trồng cao su, nhiều nhà trọ hoặc khu dân cư đông người, việc tiếp cận, kiểm tra và xử lý các vật chứa nước có nguy cơ phát sinh lăng quăng gặp không ít trở ngại. Khi nhiều ổ dịch xuất hiện cùng lúc, lực lượng y tế cơ sở khó bao phủ nhanh toàn địa bàn nếu thiếu sự phối hợp của chính quyền và người dân.

Xử lý ổ dịch phải bảo đảm bền vững, liên tục

Theo BS. CKI Cao Văn Dũng, thời gian tới, CDC Đồng Nai tiếp tục duy trì các giải pháp phòng, chống sốt xuất huyết, tăng cường hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật cho các xã, phường; tham mưu Sở Y tế tổ chức các đoàn giám sát, hỗ trợ những địa bàn có số ca mắc cao hoặc ghi nhận ca tử vong.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao chất lượng giám sát, phát hiện và xử lý ổ dịch ngay từ đầu. Các địa phương được đề nghị cần theo dõi diễn biến dịch hằng tuần, xác định cụ thể khu vực nguy cơ, tổ chức điều tra dịch tễ, diệt lăng quăng và phun hóa chất theo đúng hướng dẫn chuyên môn. Các biện pháp phải được triển khai đồng bộ, liên tục, bảo đảm không bỏ sót vật chứa có nguy cơ phát sinh lăng quăng.

Phun hóa chất diệt muỗi diện rộng phòng, chống sốt xuất huyết tại phường Bình Phước.

Phát biểu tại hội nghị, PGS.TS Nguyễn Vũ Thượng nhấn mạnh việc xử lý ổ dịch phải bảo đảm tính bền vững, kiên trì và liên tục. Các địa phương cần chủ động bố trí nhân lực, kinh phí, hóa chất và trang thiết bị cho những địa bàn trọng điểm; nâng cao năng lực đánh giá tình hình, xác định phạm vi xử lý của y tế cơ sở, tránh tình trạng can thiệp chậm hoặc không triệt để khiến dịch kéo dài.

Bên cạnh các giải pháp chuyên môn, sự chủ động của mỗi hộ gia đình có ý nghĩa quyết định trong phòng, chống sốt xuất huyết. Người dân cần thường xuyên kiểm tra, vệ sinh dụng cụ chứa nước; đậy kín bể, lu, khạp; loại bỏ hoặc xử lý các vật dụng đọng nước quanh nhà, nơi làm việc và khu vực sinh sống. Việc kiểm soát nơi sinh sản của muỗi cần được thực hiện thường xuyên, không chờ đến khi phát hiện lăng quăng hoặc xuất hiện ca bệnh mới xử lý.

Các tỉnh, thành phố cần đánh giá nguy cơ dịch bệnh hằng tuần, giám sát đến từng ấp, khu phố để kịp thời xác định địa bàn cần can thiệp. Trạm y tế xã, phường cần tăng cường giám sát tại các khu vực có dịch, củng cố lực lượng đáp ứng phòng, chống sốt xuất huyết, bảo đảm phối hợp đồng bộ giữa diệt lăng quăng và phun hóa chất. Đồng thời, các địa phương cần rà soát, chủ động tham mưu bổ sung hóa chất, máy phun và kinh phí, đáp ứng yêu cầu phòng, chống dịch thực tế.

Đỗ Hoa