Bài cuối: Mở rộng mạng lưới, đưa điều trị đột quỵ đến gần người bệnh

Mỗi phút chậm trễ là mất cơ hội điều trị

Theo BS.CKII Nguyễn Đình Quang, Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện ĐK Đồng Nai, việc mở rộng mạng lưới điều trị đột quỵ là yêu cầu cần thiết, nhất là sau khi địa bàn thành phố Đồng Nai được mở rộng.

Trước khi sáp nhập, Đồng Nai đã có 4 đơn vị điều trị đột quỵ. Tuy nhiên, sau khi địa bàn được mở rộng, sự chênh lệch về năng lực y tế giữa các khu vực, đặc biệt trong điều trị đột quỵ, vẫn còn khá lớn. Tại khu vực Bình Phước cũ, hiện mới có một bệnh viện triển khai điều trị đột quỵ.

Bệnh viện ĐK Thống Nhất thường xuyên tập huấn, cập nhật quy trình điều trị đột quỵ cho nhân viên các khoa, phòng liên quan.

Theo BS.CKII Nguyễn Đình Quang, với đặc thù của bệnh đột quỵ, việc người bệnh ở xa các đơn vị có khả năng điều trị chuyên sâu sẽ làm mất thêm thời gian di chuyển, từ đó giảm cơ hội điều trị trong “thời gian vàng”.

“Thời gian là não. Cứ mỗi phút chậm trễ kể từ khi đột quỵ xảy ra thì có khoảng 2 triệu tế bào não bị mất đi. Vì vậy, nếu cấp cứu sớm được một phút thì có thể giúp người bệnh giữ lại thêm khoảng 2 triệu tế bào não” - BS Quang cho biết.

Do đó, việc có thêm các đơn vị điều trị đột quỵ tại những khu vực xa trung tâm sẽ giúp rút ngắn quãng đường người bệnh phải di chuyển, tăng cơ hội được chẩn đoán và điều trị sớm.

Điều này càng cấp thiết trong bối cảnh hệ thống cấp cứu ngoại viện chưa được triển khai đồng bộ, người bệnh hiện vẫn chủ yếu được đưa đến bệnh viện bằng phương tiện cá nhân. Đường sá và khoảng cách địa lý cũng có thể làm kéo dài thời gian từ khi khởi phát đột quỵ đến khi được điều trị.

Theo BS.CKII Đỗ Thị Nguyên, Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai, năm 2025, 5 bệnh viện trong tỉnh tiếp nhận hơn 4.000 bệnh nhân đột quỵ. Dù các cơ sở y tế đã làm chủ nhiều kỹ thuật chuyên sâu như tiêu sợi huyết, can thiệp nội mạch, nhưng có đến 80% bệnh nhân đến viện muộn, chỉ khoảng 8% được điều trị tiêu sợi huyết kịp thời và phần lớn người bệnh được đưa đến bệnh viện bằng phương tiện cá nhân.

Những con số này cho thấy, để nâng cao hiệu quả điều trị đột quỵ, không thể chỉ dựa vào năng lực của một vài bệnh viện mà cần sự liên kết giữa các tuyến, các cơ sở y tế và cả cộng đồng.

Lan tỏa chuyên môn, hình thành mạng lưới vệ tinh - hạt nhân

Thực tế, việc mở rộng mạng lưới điều trị đột quỵ tại Đồng Nai đã được triển khai từ nhiều năm qua. Bệnh viện ĐK Đồng Nai là một trong những đơn vị đi đầu, hỗ trợ chuyên môn cho các bệnh viện trong tỉnh xây dựng và phát triển đơn vị điều trị đột quỵ.

Từ nền tảng này, các đơn vị tại Định Quán, Long Khánh... từng bước hình thành và nâng cao năng lực điều trị. Đến nay, các đơn vị này đã thực hiện điều trị nhiều trường hợp đột quỵ ngay tại địa phương.

Việc mở rộng năng lực điều trị đột quỵ tại tuyến dưới giúp người dân được tiếp cận điều trị ngay tại địa phương. (Trong ảnh: Một bệnh nhân đột quỵ được điều trị thành công tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Long Khánh).

Một trong những đơn vị đang chuẩn bị triển khai điều trị đột quỵ là Bệnh viện Long Thành. Bệnh viện đã chuẩn bị nhân lực, phương tiện, thuốc men và cử nhân sự đi đào tạo. Bệnh viện ĐK Đồng Nai cũng hỗ trợ tổ chức hội thảo, trao đổi chuyên môn để chuẩn bị cho việc triển khai. Nếu đủ điều kiện, đơn vị điều trị đột quỵ tại Long Thành sẽ đi vào hoạt động trong năm nay, góp phần bổ sung thêm một điểm điều trị ở khu vực phía Nam thành phố Đồng Nai.

Cùng với việc hình thành thêm các đơn vị, Đồng Nai đang hướng đến xây dựng mạng lưới liên kết giữa các cơ sở y tế có và chưa có khả năng điều trị đột quỵ. Theo BS.CKII Nguyễn Đình Quang, từ trước khi sáp nhập, các đơn vị điều trị đột quỵ trong tỉnh đã hình thành nhóm Zalo trao đổi chuyên môn với sự tham gia của nhiều bệnh viện, trong đó có cả các bệnh viện ngoài công lập.

Thông qua mạng lưới này, khi một cơ sở y tế tiếp nhận người bệnh nghi ngờ đột quỵ nhưng cần hội chẩn hoặc chuyển đến đơn vị có khả năng can thiệp, thông tin về người bệnh có thể được trao đổi trước. Đơn vị tiếp nhận chủ động chuẩn bị nhân lực, phương tiện và ê-kíp chuyên môn trước khi người bệnh được chuyển đến.

“Có những bệnh nhân cần xin ý kiến hoặc cần chuyển lên thì chúng tôi có thể hội chẩn từ xa, thông báo trước để chuẩn bị người, chuẩn bị nhân sự. Mục đích của mạng lưới là giúp hoạt động điều trị hiệu quả hơn, đồng thời các đơn vị có thêm cơ hội trao đổi, học hỏi kinh nghiệm” – BS Quang chia sẻ.  

Sau khi người bệnh được chuyển đến đơn vị tuyến trên, kết quả điều trị cũng có thể được phản hồi về cơ sở ban đầu. Qua đó, các bác sĩ tuyến dưới có thêm kinh nghiệm trong nhận diện, xử trí và theo dõi người bệnh đột quỵ.  

Theo định hướng của ngành Y tế Đồng Nai, mạng lưới điều trị đột quỵ được xây dựng theo mô hình “vệ tinh - hạt nhân”. Trong đó, các bệnh viện có đơn vị điều trị đột quỵ đóng vai trò là trung tâm chuyên môn, kết nối với các bệnh viện đa khoa khu vực, trung tâm y tế khu vực và trạm y tế xã, phường. Mục tiêu là hình thành quy trình thống nhất từ nhận diện dấu hiệu đột quỵ, xử trí ban đầu, hội chẩn, vận chuyển người bệnh đến cơ sở phù hợp cho đến điều trị chuyên sâu.

BS.CKII Nguyễn Đình Thái, Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện ĐK Thống Nhất, cho rằng việc mở rộng mạng lưới là cần thiết bởi những cơ sở y tế ở vùng xa nếu chưa có khả năng điều trị mà phải chuyển người bệnh đến nơi khác sẽ làm mất “thời gian vàng”.

“Bệnh nhân được điều trị càng sớm càng tốt. Nếu cơ sở y tế ở vùng xa có khả năng điều trị đột quỵ tại chỗ thì người bệnh sẽ có thêm cơ hội được điều trị kịp thời, thay vì phải chuyển đi nơi khác và mất thời gian vàng” – BS Thái cho hay.

Để xây dựng được mạng lưới này, theo BS.CKII Nguyễn Đình Thái, cần sự quan tâm, chỉ đạo của Sở Y tế; sự chủ động của các cơ sở y tế tại địa phương và sự hỗ trợ, chuyển giao chuyên môn kỹ thuật từ những bệnh viện đã có kinh nghiệm cho các đơn vị chưa triển khai.

Hiện Bệnh viện ĐK Thống Nhất đang chuẩn bị phối hợp chuyển giao kỹ thuật cho Bệnh viện Hoàn Mỹ Bình Phước theo đề nghị của đơn vị này. Đây là một bước trong quá trình mở rộng năng lực điều trị đột quỵ đến khu vực phía Bắc thành phố Đồng Nai.

Thực tế tại Long Khánh cho thấy hiệu quả của việc đưa điều trị đột quỵ đến gần người dân. Người bệnh tại Long Khánh, Xuân Lộc, Cẩm Mỹ và các địa phương lân cận có thể được cấp cứu, điều trị ngay tại Bệnh viện ĐKKV Long Khánh, thay vì phải chuyển lên tuyến trên như trước.

Hoàn thiện mạng lưới điều trị đột quỵ

Tại hội thảo “Xây dựng mạng lưới điều trị đột quỵ” mới đây, BS.CKII Đỗ Thị Nguyên, Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai, cho biết đột quỵ là bệnh lý cấp cứu mà mỗi phút chậm trễ đều ảnh hưởng đến cơ hội sống và phục hồi của người bệnh. Vì vậy, phát triển mạng lưới điều trị theo hướng phân bố rộng khắp có ý nghĩa quan trọng trong việc rút ngắn thời gian người bệnh tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng cao.

BS.CKII Đỗ Thị Nguyên, Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai phát biểu tại Hội thảo Xây dựng mạng lưới điều trị đột quỵ khu vực phía Bắc thành phố Đồng Nai.

Theo định hướng của ngành Y tế, để mạng lưới vận hành hiệu quả, cần đồng thời nâng cao năng lực nhận diện, xử trí đột quỵ tại tuyến cơ sở thông qua đào tạo, tập huấn; xây dựng cơ chế hội chẩn, tiếp nhận và chuyển tuyến liên viện thông suốt; đồng thời tăng cường truyền thông để người dân nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ và lựa chọn đúng cơ sở điều trị.

Hợp tác liên viện không chỉ giúp rút ngắn thời gian cấp cứu, vận chuyển người bệnh mà còn tạo điều kiện chuẩn hóa quy trình chuyên môn, nâng cao hiệu quả hội chẩn, chuyển tuyến, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật. Qua đó, nguồn lực của toàn hệ thống được phát huy tốt hơn, thay vì mỗi cơ sở phải tự giải quyết bài toán điều trị đột quỵ.

Từ việc nâng cao năng lực tại từng bệnh viện đến kết nối thành một mạng lưới thống nhất, Đồng Nai đang từng bước nâng cao khả năng tiếp cận điều trị đột quỵ cho người dân ở các khu vực. Với bệnh lý đặc biệt phụ thuộc vào thời gian như đột quỵ, rút ngắn được thời gian cấp cứu, vận chuyển và điều trị chính là thêm cơ hội sống, giảm di chứng và giúp người bệnh sớm trở lại cuộc sống bình thường.

Gia Nhi – Thanh Quyết