Đồng Nai tăng cường kiểm soát lựa chọn giới tính thai nhi

Nâng cao nhận thức về bình đẳng giới

Sáng 20-10, đoàn công tác Bộ Y tế do ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số, làm trưởng đoàn đã làm việc với Sở Y tế Đồng Nai về tình hình thực hiện các quy định của pháp luật nghiêm cấm lựa chọn giới tính thai nhi. Tiếp và làm việc với đoàn có ThS.BS Lê Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai, cùng đại diện các phòng chuyên môn và đơn vị liên quan.

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số, phát biểu tại buổi làm việc.

Theo báo cáo của Sở Y tế, Đồng Nai hiện có quy mô dân số hơn 4,5 triệu người, mỗi năm có khoảng 43 ngàn trẻ được sinh ra. Tỷ số giới tính khi sinh toàn địa bàn khoảng 109 bé trai/100 bé gái; riêng 6 tháng đầu năm 2026 là 110 bé trai/100 bé gái.

Mất cân bằng giới tính khi sinh có thể gây ra những hệ lụy lâu dài đối với cơ cấu dân số, quan hệ hôn nhân và sự phát triển bền vững của xã hội. Một trong những nguyên nhân là định kiến giới vẫn còn tồn tại trong một bộ phận người dân, thể hiện qua tâm lý mong muốn có con trai.

Do đó, bên cạnh việc thực hiện nghiêm các quy định pháp luật, nâng cao nhận thức về bình đẳng giới, từng bước xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ và nâng cao vị thế của phụ nữ, trẻ em gái là những giải pháp quan trọng cần được triển khai thường xuyên, lâu dài.

Thời gian qua, ngành Y tế Đồng Nai đã phối hợp với các sở, ngành, địa phương tổ chức nhiều hoạt động truyền thông về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh. Năm 2024, địa phương tổ chức 195 lớp tập huấn với 9.405 lượt người tham dự; năm 2025 tổ chức 200 lớp với 15.427 lượt người, tập trung vào cán bộ, người có uy tín trong cộng đồng và lực lượng tham gia công tác dân số.

Hoạt động truyền thông cũng được mở rộng đến trường học, góp phần nâng cao hiểu biết của học sinh về giới, bình đẳng giới, sức khỏe sinh sản và những hệ lụy của việc lựa chọn giới tính thai nhi. Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành Y tế phối hợp với ngành Giáo dục tổ chức tập huấn tại 5 trường THPT cho 1.000 học sinh; đồng thời triển khai cuộc thi trực tuyến tìm hiểu về mất cân bằng giới tính khi sinh, thu hút 5.897 lượt tham gia.

Những hoạt động này góp phần đưa thông tin về bình đẳng giới đến gần hơn với người dân, nhất là thế hệ trẻ. Tuy nhiên, để tạo chuyển biến bền vững, công tác truyền thông cần đi đôi với quản lý, giám sát và thực thi nghiêm các quy định pháp luật.

Tăng cường quản lý, giám sát cơ sở y tế

Theo báo cáo của Sở Y tế, trong năm 2024, năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, qua các hoạt động kiểm tra, giám sát đã thực hiện, địa phương chưa ghi nhận trường hợp vi phạm quy định liên quan đến chẩn đoán, cung cấp thông tin về giới tính thai nhi hoặc lựa chọn giới tính thai nhi.

ThS.BS Lê Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai, báo cáo tình hình thực hiện công tác kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh trên địa bàn thành phố.

Tuy nhiên, công tác kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn những khó khăn, hạn chế. Nguồn kinh phí dành cho hoạt động này còn hạn chế; công tác thanh tra, kiểm tra gặp khó khăn về nhân lực và chuyên môn, nhất là trong bối cảnh tổ chức bộ máy có sự thay đổi.

Việc chưa ghi nhận trường hợp vi phạm qua các đợt kiểm tra, giám sát không đồng nghĩa với việc có thể chủ quan trong quản lý. Đặc biệt, các cơ sở cung cấp dịch vụ siêu âm sản khoa cần được quản lý chặt chẽ, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật, không tiết lộ thông tin hoặc thực hiện hành vi nhằm mục đích lựa chọn giới tính thai nhi trái quy định.

Phát biểu tại buổi làm việc, ThS.BS Lê Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế Đồng Nai, cảm ơn đoàn công tác Bộ Y tế đã quan tâm, hỗ trợ địa phương trong quá trình triển khai nhiệm vụ. Ông cho biết ngành Y tế sẽ tiếp tục tăng cường phối hợp giữa các đơn vị và địa phương, đồng thời mong muốn đoàn công tác chỉ rõ những hạn chế, khó khăn để địa phương có cơ sở rà soát, khắc phục và nâng cao hiệu quả quản lý.

Theo ông Lê Anh Tuấn, việc tiếp thu ý kiến hướng dẫn, đánh giá những vướng mắc trong thực tiễn và xác định rõ trách nhiệm của từng đơn vị sẽ góp phần hoàn thiện phương thức triển khai, thực hiện tốt hơn các quy định về kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh.

Tại buổi làm việc, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số, nhấn mạnh yêu cầu các đơn vị thực hiện đầy đủ, nghiêm túc quy định pháp luật; chủ động tham mưu giải pháp và xác định rõ trách nhiệm trong quá trình triển khai. Theo ông, công tác kiểm soát lựa chọn giới tính thai nhi cần có sự phối hợp đồng bộ giữa ngành Y tế với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành và địa phương, bảo đảm các giải pháp được thực hiện quyết liệt, liên tục và phù hợp với tình hình thực tế.

Theo kế hoạch, từ chiều 20 đến ngày 22-10, đoàn công tác Bộ Y tế tiếp tục kiểm tra, làm việc tại một số cơ sở cung cấp dịch vụ siêu âm sản khoa trên địa bàn thành phố. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành quy định pháp luật, đồng thời ghi nhận những khó khăn, vướng mắc và hướng dẫn các đơn vị khắc phục những nội dung còn hạn chế.

Thời gian tới, Sở Y tế Đồng Nai tiếp tục tăng cường quản lý các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có dịch vụ siêu âm, sản phụ khoa; đẩy mạnh phối hợp liên ngành trong kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo quy định. Cùng với đó, truyền thông về bình đẳng giới cần được duy trì thường xuyên, hướng đến từng nhóm đối tượng, góp phần từng bước xóa bỏ tư tưởng trọng nam khinh nữ, nâng cao vị thế của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình, cộng đồng.

Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, cơ sở y tế, chính quyền địa phương và toàn xã hội. Thực hiện nghiêm quy định pháp luật, nâng cao hiệu quả giám sát và từng bước thay đổi định kiến giới sẽ góp phần xây dựng cơ cấu dân số hợp lý, hướng đến bình đẳng giới và phát triển bền vững.

Thanh Tú